{"id":21529,"date":"2019-07-29T00:05:04","date_gmt":"2019-07-28T22:05:04","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/?p=21529"},"modified":"2023-02-10T12:09:29","modified_gmt":"2023-02-10T12:09:29","slug":"el-siglo-de-los-desastres-xix-en-la-sierra-norte-de-guadalajara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/?p=21529","title":{"rendered":"El siglo de los desastres (XIX) en la Sierra Norte de Guadalajara"},"content":{"rendered":"<p align=\"LEFT\"><span style=\"font-size:small;\">Tiempos convulsos que afectaron a todo el pa\u00eds pero tuvieron especial significancia en la <\/span><span style=\"font-size:small;\"><i><b><a href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/2016\/05\/10\/el-mapa-de-la-sierra-norte\/\">Sierra Norte<\/a>.<\/b><\/i><\/span><span style=\"font-size:small;\"> Durante la<\/span><span style=\"color:#800000;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b> Guerra de Independencia,<\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"font-size:small;\"> los guerrilleros del <\/span><span style=\"color:#800000;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>Empecinado<\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"font-size:small;\"> tuvieron aqu\u00ed su campo de batalla <\/span><span style=\"font-size:small;\"><i>(y en Cogolludo su cuartel general).<\/i><\/span><\/p>\n<p align=\"LEFT\"><span style=\"font-size:small;\"><a href=\"https:\/\/laveredadepuebla.files.wordpress.com\/2019\/07\/2-siglo-xix-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-21530\" src=\"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2-siglo-xix-2.jpg\" alt=\"\" width=\"240\" height=\"164\" \/><\/a>Tras la guerra, el pueblo trat\u00f3 de volver a la normalidad pero surgieron partidas de<\/span><a href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/2010\/06\/06\/bandoleros-en-la-ribera\/\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b> bandoleros<\/b><\/i><\/span><\/a><span style=\"font-size:small;\">. <\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\">Si a esto a\u00f1adimos el <\/span><\/span><span style=\"color:#7e0021;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>absolutismo, el liberalismo, las guerras carlistas, las convulsiones de la I Rep\u00fablica, la vuelta a la monarqu\u00eda, las guerras coloniales, <\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\">\u2026 se comprender\u00e1 que esta tierra quedara exhausta.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"LEFT\"><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\">La guerra con los franceses, <\/span><\/span><span style=\"color:#800000;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>las desamortizaciones liberal<\/b><\/i><\/span><\/span><i> <\/i><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\">y de <\/span><\/span><span style=\"color:#7e0021;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>Mendizabal<\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"> provocaron el abandono de monasterios <\/span><\/span><span style=\"color:#7e0021;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>(Bonaval)<\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"> y conventos <\/span><\/span><span style=\"color:#7e0021;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>(Franciscanos de Tamaj\u00f3n y Cogolludo), <\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\">ya muy da\u00f1ados,<\/span><\/span><i><b> <\/b><\/i><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\">as\u00ed como la p\u00e9rdida de innumerables <\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\">muebles, pinturas, ropajes, alhajas y elementos lit\u00fargicos. La construcci\u00f3n de la iglesia de <\/span><\/span><a href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/2018\/09\/14\/cendejas-de-enemedio-que-es-eso\/\"><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>Cendejas de Enmedio<\/b><\/i><\/span><\/span><\/a><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"> en este siglo es una rareza.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"LEFT\"><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"><a href=\"https:\/\/laveredadepuebla.files.wordpress.com\/2019\/07\/2-siglo-xix-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-21531\" src=\"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2-siglo-xix-3.jpg\" alt=\"\" width=\"240\" height=\"180\" \/><\/a>El <\/span><\/span><span style=\"color:#7e0021;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>fin de los Se\u00f1or\u00edos y la independencia de los municipios<\/b><\/i><\/span><\/span> <span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"><i>(1.834<\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\">) cre\u00f3 ciertas expectativas que pronto se vieron cercenadas por la <\/span><\/span><a href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/2011\/06\/02\/la-desamortizacion-de-madoz-en-la-ribera\/\"><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>desamortizaci\u00f3n de Madoz <\/b><\/i><\/span><\/span><\/a><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"><i>(afectaba a bienes comunales)<\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"> que <\/span><\/span><span style=\"color:#7e0021;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>empobrecieron a nuestros pueblos. <\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"> Perdieron los bienes propios que pasaron a manos de especuladores. Algunos fueron recuperadas por el pueblo <\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"><i>(previo pago)<\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"> pero otras <\/span><\/span><span style=\"color:#7e0021;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>cayeron en desuso y acabaron en ruina<\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\">. Especialmente aquellos que <\/span><\/span><span style=\"color:#7e0021;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>no ofrec\u00edan una rentabilidad inmediata<\/b><\/i><\/span><\/span> <span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"><i>(castillos, torreones, ermitas, &#8230;)<\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"LEFT\"><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\">A mitad de siglo, tras su descubrimiento en Hiendelancina, la <\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b><a href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/2017\/02\/10\/la-fiebre-de-la-plata-en-la-sierra-norte-de-guadalajara\/\">\u201cfiebre de la plata\u201d<\/a> <\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#000000;\"><span style=\"font-size:small;\">recorri\u00f3 la Sierra Norte. Surgi\u00f3 una c<\/span><\/span><span style=\"font-size:small;\">onciencia social para solucionar los problemas del pueblo: construcci\u00f3n y mantenimiento de edificios comunes, escuelas, molinos, hornos, calles, caminos,&#8230; con las <\/span><span style=\"font-size:small;\"><i><b><a href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/2018\/05\/28\/hacenderas-en-la-sierra-norte-de-guadalajara\/\">Hacenderas<\/a> <\/b><\/i><\/span><span style=\"font-size:small;\">y reutilizando materiales. Tamaj\u00f3n utiliz\u00f3 columnas y sillares del convento franciscano para restaurar su plaza mayor y la <\/span><a href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/2011\/02\/07\/la-ermita-de-los-enebrales\/\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>ermita de los Enebrales<\/b><\/i><\/span><span style=\"font-size:small;\">.<\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>Lar-ami, <\/b><\/i><\/span><\/span><em class=\"western\"><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i>gerente de <\/i><\/span><\/span><\/em><em class=\"western\"><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>CR<\/b><\/i><\/span><\/span><\/em><i> <\/i><span style=\"color:#0000ff;\"><u><a class=\"western\" href=\"http:\/\/www.laveredadepuebla.com\/\"><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><span lang=\"zxx\"><i><b>La Vereda de Puebla<\/b><\/i><\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>, entre <\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#0000ff;\"><u><a class=\"western\" href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/?s=Puebla+y+carcavas\"><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>c\u00e1rcavas<\/b><\/i><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b> y o<\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#0000ff;\"><u><a class=\"western\" href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/?s=olivos+mil\"><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>livos milenarios<\/b><\/i><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><b>. <\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i>Todo sobre <\/i><\/span><\/span><strong class=\"western\"><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i><a class=\"western\" href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/category\/actualidad\/\">Actualidad<\/a>, <a class=\"western\" href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/category\/costumbres\/\">Costumbres<\/a>, <a class=\"western\" href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/category\/fiestas\/\">Fiestas<\/a>, <a class=\"western\" href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/category\/mundo-rural\/\">Mundo Rural<\/a> y <a class=\"western\" href=\"https:\/\/blog.laveredadepuebla.com\/category\/paisajes-y-lugares\/\">Paisajes y Lugares<\/a> <\/i><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i>de la <\/i><\/span><\/span><strong class=\"western\"><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i>Sierra Norte de Guadalajara<\/i><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color:#000099;\"><span style=\"font-size:small;\"><i>. <\/i><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tiempos convulsos que afectaron a todo el pa\u00eds pero tuvieron especial significancia en la Sierra Norte. Durante la Guerra de Independencia, los guerrilleros del Empecinado tuvieron aqu\u00ed su campo de batalla (y en Cogolludo su cuartel general). Tras la guerra, el pueblo trat\u00f3 de volver a la normalidad pero surgieron partidas de bandoleros. Si a &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/?p=21529\" class=\"more-link\">Seguir leyendo<span class=\"screen-reader-text\"> \u00abEl siglo de los desastres (XIX) en la Sierra Norte de Guadalajara\u00bb<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,17,9],"tags":[2,28,4,5,10,18,21],"class_list":["post-21529","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-costumbres-y-tradiciones","category-paisajes-y-lugares-de-la-sierra-norte","category-rincones-de-la-sierra-norte","tag-actualidad","tag-costumbres","tag-cultura","tag-historia","tag-sierra-norte","tag-siglo-xix","tag-tamajon","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21529"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25463,"href":"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21529\/revisions\/25463"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.sierranortedeguadalajara.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}